Hij staat bekend als de zwaarste marathon van Nederland, de Zeeuwse Kustmarathon. Kilometers strand, een aantal trappen en voor Nederlandse begrippen veel hoogteverschil. Wil je hem uit kunnen lopen dan moet je getraind zijn. Wil je ook snel zijn dan vraagt dat extra kracht. Van beiden was bij mij geen sprake. De voorbereiding ging totaal anders dan gewenst en daarom wordt het een hele zware opgave. De spreuk in het wapen van Zeeland omschrijft mijn missie van vandaag en onze missie van nu:  "Luctor et emergo".
Kustmarathon: Luctor et emergo           3 okt 2015
Er telt maar n ding
Soms heb je van die dagen of loopjes dat je het gevoel hebt dat dit jouw dag gaat worden. Je benen voelen goed, je schoenen zitten lekker en je kop is ontspannen met een focus op een mooie uitdaging. Er zijn ook momenten dat je denkt op de verkeerde planeet te staan. Vandaag geldt dat laatste. Door wat ongelukkige omstandigheden niet aan hardlopen toegekomen de afgelopen weken. Hooguit wat dribbelen en een vlotte 11 kilometer laatst in Apeldoorn maar dat is toch echt wat anders dan een voorbereiding op 42,195 zware kilometers door bos, stand en duin. Verleden week voor het eerst sinds lange tijd geprobeerd of ik nog 30 kilometer aan n stuk door kon rennen en dat ging. Zowaar. Op m'n tandvlees thuis aangekomen waar buurman Wilfred er gewoon over heen kletste toen hij hoorde dat het voor mij een test was geweest hoe ver ik nog kon lopen. Die 30 km lukte dus dan moet volgende week die 42 ook wel lukken. Wat een logica...
De dagen voor de marathon benut om de (ruime) omgeving goed te verkennen. Ok, toegegeven, ik kende de route al van de edities 2012 en 2013 dat ik hier liep maar nu had ik er een paar vakantiedagen aan vast kunnen plakken. De weergoden hadden kennelijk het beste met ons voor want de zomer was helemaal terug. Fantastisch weer om het duin- en bosgebied tussen Burgh en de kust te bezoeken en als Holllander tussen de vele Duitsers toeristen ouderwets van de natuur te genieten. Hoe simpel kan het zijn.
 
De eerste kilometer a.s. zaterdag na de start is de doorgaande weg door Burgh. Daarna rechtsaf richting het bos, soms verhard en soms gras/bospaden. Vervolgens een kleine klim naar de duinenrij die er bij een wandeling heel anders uit ziet dan met sportschoenen aan. Dan gaat het richting de eerste kilometer strand maar zo ver is het nu nog niet. Eerst nog een paar voorbereidingsdagen en tijd om te kijken in Domburg, Middelburg, Zoutelande en minstens 100 plaatsjes waarvan de naam hier eindigt op -kerke.
En laten we vooral Wammes niet vergeten, onze hulphond. Hulphond in de vorm van verplicht lekker vroeg uit bed om een rondje te wandelen en te genieten van de ochtendzon die al snel door de ochtendnevel heen prikt. Een voorbode van een zomerse dag. Onvermoeibaar achter de tennisbal aan rennen, hem voorzichtig uit de golven pakken om na heel veel intervalletjes moe neer te ploffen. Hij doet elke dag zijn eigen marathon en slaapt tussendoor als een blok. Ook bij mij begint het wel een beetje te kriebelen bij de gedachte aan zaterdag, dat vreselijke lange maar h zo mooie eind van 42 kilometer door Zeeland.
Zaterdagochtend 3 oktober. Het is zo ver. Toch redelijk op tijd het bed uit voor "rondje met hondje" en gekeken naar de laatste voorbereidingen voor d marathon. Rustig ontbijtje, bekertje melk en na het douchen de routine opgepakt in de vorm van een grote bak koffie. Met een Snelle Jelle, want baat het niet dan schaadt het niet. Omgekleed in het bekende "Grijs maar niet gek" shirt, startnummer 428 er op en dan met een flesje AA naar de start even verderop dribbelen. Gelukkig kom ik de bekende club van John, Jacqueline en Hans tegen. Collega Jasper vind ik in de gezellige drukte niet terug maar kort voor de start nog wel turbo Rik en Ilonka. Stralende zon en als de kerktoren slag nummer 12 doet is dt het teken van de start. Weg zijn we en nu maar kijken hoe lang ik het vandaag vol ga houden. Heel bewust ga ik weg op een tijd van 4:13 per kilometer wat 13 seconden rustiger is dan normaal gesproken. Daarmee hoop ik zo lang mogelijk door te kunnen lopen zonder stuk te gaan. Als ik die 4:13 tot de halve marathon vol kan houden is dat precies anderhalf uur en wat er daarna gebeurt is van later zorg.
Het dorp uit en rechtsaf het bos in. Even zwaaien naar Petra die in het voorbij gaan  naar me roept "Ik ben nu al trots op je!" en dat is wel even een slikmoment. Tot straks over een uur of 4. Hoop ik. Het tempo voelt goed en het eerste auw momentje komt als je tegen de laatste duin op moet. Ik ben meer van de lange vlakke wegen maar kennelijk is dit bij de prijs inbegrepen. Dan snoeihard naar beneden over de betonplaten waar uiteraard zand op ligt. Remmen? Vergeet het maar dus dan maar vol gas naar beneden en hopen overeind te blijven. Schuin naar links door het mulle zand in de richting van de Oosterscheldekering. Dat mulle zand blijven volgen is geen optie dus gaan we richting het stuk dat net is drooggevallen.
Natuurlijk is dat een omweg maar het loopt wel beter. Af en toe een natte schoen halen, het eerste zand in je schoen scheppen.. het hoort er allemaal bij. Minder leuk van dit harde zand is dat de ribbels die door de eb zijn ontstaan mijn zwakke rechterenkel geen goed doen. Voordurend knikt het alle kanten op dus het is kijken en nog eens kijken waar ik die voet neer ga zetten. Zonder kleerscheuren kom ik aan bij de stormvloedkering waar ik via het mulle zand het duin over ga. De eerste 5 kilometer zitten er op en voorlopig gaat het, zo plat als een dubbeltje, naar het zuiden met links en rechts water, zo ver je kunt kijken. Prachtig.
Eigenlijk vanaf het begin al loop ik in een groepje. Niet helemaal mijn "ding" maar ik ontdek al snel dat ze de 4:13 per km die ik in gedachten heb ook willen lopen. Als het te snel gaat roepen de gangmakers elkaar tot de orde dus besluit ik, wijs geworden na 47 marathons, vooral bij deze groep te blijven. Af en toe uiteraard ook wat kopwerk doen om de buit eerlijk te verdelen. Niet dat we tegenwind hebben maar door het volgen van en vertrouwen op het tempo van je kopman kan je ontspannen lopen. We gaan ter hoogte van eiland Neeltje-Jans over de 10-km mat in een tijd van 42 minuten en een beetje. Goed gelopen dus.
Terwijl wij gestaag door blijven gaan over het fietspad van de Oosterscheldekering worden we voorbij gereden door auto's die met regelmaat toeteren en van waaruit enthousiast gezwaaid wordt. Motorrijders van de organisatie rijden ons voorbij en ik bedenk me dat er hier geen voetpad is. Tja, welke mafkees gaat hier nou ook lopen. En zo komen we aan bij Vrouwepolder. Hier vandaan gaat een mooi pad door het duingebied richting het lange stuk strand met onderweg flink wat publiek en een heerlijke sfeer. Vergelijk in de foto hierboven gerust de stand van mijn voet/enkel met die van de andere lopers. Het al-oude verhaal.
Op het moment dat we bij km 20 het strand op gaan en nog voor mijn eerste gemopper op het mulle zand kan beginnen, zie ik hardloopmaat Sierd links aan de kant staan. Zijn  "Nu begint het leukste stukkie Frank"  brengt een bepaalde mate van agressie in me naar boven. Ik bedank Sierd voor zijn positieve ondersteuning met een opgestoken "duim" en ploeter de zandbak in. Schuin naar links omdat rechtdoor een omweg is en scherp links veel te lang lang mul zand oplevert. De gemiddelde weg leidt richting kustlijn waar het eb is. Zoeken naar de relatief kortste weg met het minste water en het hardste zand. Ook hier goed op de ribbels letten om de rechter enkel enigzins recht onder mijn been te laten zitten. Het heeft iets weg van sportfysiotherapie.
Mijn eerste doel om rustig te starten en de halve marathon in 1:30 te lopen mag je met 1:29:23 geslaagd noemen. Nu nog proberen om het volgende doel te halen; niet gaan wandelen op het strand! Het zal voor het eerst zijn als dat lukt maar kennelijk zit het mee vandaag. Ergens op het stille strand lucht het op om even heel hard te schelden op de situatie in de ruimste zin des woords. Het helpt niet maar lucht toch op. En nou weer door gaan. De afstand in hapklare brokken verdelen en die kleine succesjes vieren.
Het tempo op het strand was niet eens zo heel ver gezakt en na de laatste meters mul zand richting de strandopgang, tussen de rijen fantastisch publiek door, spring ik met twee voeten op de betonplaat die tegen het duin op ligt. Jawel, het is gelukt en dus mag ik nu naar boven wandelen richting de drankpost die daar boven staat. Even rustig naar boven toe en bij de drankpost rust pakken. Water en sportdrank, stukje banaan en een natte spons.
Na het strand een heel mooi stuk door het duingebied slalommen richting Domburg. Het beste is er bij mij inmiddels echt wel vanaf en dat is niet zo gek na 30 pittige kilometers. Ik bedenk me dat ik met elke stap die ik nu ga zetten verder kom dan ik de afgelopen maanden heb getraind. Zo kan je er ook tegenaan kijken en als ik dan ook nog ga aftellen met  "nog maar 12 km te gaan en dan is het al klaar"  lijkt het best wel te doen. Nog 12 kilometer, een makkie. Nu eerst op zoek naar Zeeuwse supporter Gnther die hier ergens moet staan.
Ik vind hem tussen de vele supporters in de buurt van Domburg en dus tijd voor een korte pauze. Even bijpraten/bijkomen en na een minuutje neem ik afscheid. Tot de volgende keer, waar dan ook maar het zou me niet verbazen als dat gewoon volgend jaar hier weer in Zeeland is.

Domburg zelf is lekker druk met links en rechts veel publiek. Super sfeertje en ik maak dankbaar gebruik van de drankpost met thee en water. En een stuk banaan. Moet ook wel want nu begint een heel zwaar stuk van deze marathon.

Flink wat trappen en geloof me, daar zit je na 35 km niet echt op te wachten. Ze horen er bij hier bij de Kustmarathon en als je er niet aan kan ontsnappen kan je maar beter proberen er van te genieten. Goed gedronken en voorzien van een koude spons op weg naar Westkapelle. Trap op, ik worstel en... kom boven.
Met de supporters, uit en thuis, had ik afgesproken bij de tank van Westkapelle even te bellen dat ik daar was aangekomen en een idee te geven hoe laat ik bij de finish in Zoutelande zou zijn. De tank kwam in zicht en dus precies dr even bellen naar Maaike die thuis zou zitten. Zij kon dan in alle rust naar Petra in Zoutelande op het strand bellen en doorgeven wanneer ze me bij de finish op kon vegen.
"Hoi Maaike, met mij. Ik ben er hoor, bij de tank in Westkapelle. Over een half uurtje of zoiets ben ik gefinisht."
"Ok pap, ik geef het door en dan zien we je zo."

Huh, dan zien we je zo? Die zitten toch in Alphen. Niet dus. Maaike met Henk kwamen even op de motor heen en weer om bij mijn finish te kunnen zijn. Geweldig!
Tussen Westkapelle en Zoutelande blijft onze route op en naar gaan. Soms glooiend maar soms ook hele gemene felle klimmetjes. Omdat ik er helemaal zelf over mag beslissen kies ik er voor om die gemene dingen soms rustig aan naar boven te wandelen en dan weer vol gas naar beneden. Duidelijke een tactiek die ik meer deelnemers zien doen. Het heeft geen zin en levert nauwelijks tijdwinst op jezelf kapot te lopen die 40 meter heuvel op maar ruil mijn plan graag in voor een beter plan in 2016.
De laatste vier kilometer dus een paar stevige uitdagingen en als het eindpunt al bijna in zicht is, als klap op de vuurpijl, een klim van 30 meter. De klimmers zullen er om lachen maar na 40 km rennen vind ik dat een onsmakelijke hardloopverrassing. Maar als je dan boven op het laatste stukje duinpad bent, het bord "Hoogste punt Kustmarathon Zeeland" tegen komt en je een fantastisch uitzicht hebt, dan ben ik toch blij en trots. Ik heb het toch maar weer mooi geflikt. Bijna, bijna. Nu nog naar de trap, de stijle trap naar beneden naar het strand van Zoutelande en dan linksaf voor de laatste kilometer.
Beneden aan de trap lacht het mulle zand van Zoutelande ons toe in de stralende zon. Dat laatste rotstuk zal ik ook nog wel overleven vandaag. Heel breed is het strand hier niet dus de kortste lijn naar het harde zand bij het water is geen grote omweg. De hoogwerker met vlaggen boven de finish is hier vandaan goed te zien. Je hoort de speaker al en ik tuur in de verte of ik ergens op het stand bekenden zie. Zinloos want het is nog te ver en berhaupt staan mijn superfans vast aan de binnenkant van de dijk aan de finishkant. Nog een paar keer mezelf smal maken (...) om tussen de houten palen op het stand door te komen. Het ziet er uit als een malle dans en net als vorige keren staan gewone strandgangers en wandelaars te klappen voor mijn laatste meters. Na de paar keer slalommen tussen die palen door gaat het linksaf, uiteraard weer door het mulle zand, naar de strandopgang. Goeiegenade wat is dat waardeloos lopen door het zand dat onder je voeten alle kanten op schiet. Ik heb het gevoel dat ik niet vooruit kom en half vallend tijdens iets wat op rennen moet lijken door, met de aanmoedigingen van publiek, lukt het me om eindelijk weer vaste grond onder de voeten te krijgen.
Nu richting de laatste, de allerlaatste trap van vandaag die linksaf de dijk op gaat. Bovenop staat traditiegetrouw de muziek te spelen en als ik boven ben en rechtsaf ga zie ik links beneden me de fiinish. Gezellig druk en ondoenlijk om daarin mijn fans te ontdekken. Voor de zekerheid zwaai ik toch maar alsvast. Nog 200 meter en dan mag ik scherp linksaf naar beneden naar de laatste bocht van vandaag.

Eigenlijk had ik het kunnen weten dat Maaike en Henk, mafkezen om dit hele eind te rijden om bij mijn finish te zijn, deze plek hadden gekozen om mij op te wachten. Ze hadden prima zicht op de lopers en ik liep ze in die bocht recht in de armen.
En jawel hoor. Maaike zou Maaike niet zijn als ze niet het huis had afgezocht naar het spandoek, mijn finishspandoek, "Grijs maar niet gek" en dat op de motor mee naar Zeeland had genomen.

Hier in de bocht van Zoutelande had ze het voor me klaargehangen en mocht ik het overnemen om de laaste 200 meter mee te nemen naar de eindstreep. Altijd weer een succes om daar mee te lopen want het levert hoe dan ook gelach en extra applaus op. Alle pijntjes van onderweg zijn voorbij en vergeten in die laatste meters. Ik ga het weer redden vandaag. Ondanks alles.
Nog 50 meter te gaan en de speaker heeft mij in zicht. Ik hoor dat ik omgeroepen wordt en de tekst van het spandoek wordt omgeroepen:
"Grijs maar niet gek. En die gaat de marathon lopen? En dat vindt ie niet gek! Nou ja, alles is relatief in het leven."
Gelijk heeft de omroeper. Direct na mijn finish in 3:17 krijg ik de microfoon onder de snuffert gedrukt en mag vertellen over het waarom van het spandoek, alle tijden van alle verschillende marathons die er achterop geschreven staan en mijn snelste tijd op de marathon plus hier in Zeeland. Ik sluit af door ze te bedanken dat ik vandaag hier weer mee mocht doen en de goeie verzorging hier. Super.
Als ik door wil lopen naar Petra toe wordt ik door de fotografen teruggestuurd. Even poseren graag, een paar meter achteruit de zon in op de zandhoop en het is dringen geblazen om mij op de foto te krijgen. Dat zal vast meer om het spandoek gaan dan om mijn schoonheid maar voor het moment is het leuk. Dit hele tafreel blijkt ook uitgezonden te worden op televisie, Omroep Zeeland, waardoor even later via twitter en facebook mijn gezonde finish al bij iedereen bekend is. Na de fotosessie een halve liter (alcohovrij!) bier om het vocht verder aan te vullen, en dan ga ik verder. Flesje water mee, door de finishtent naar buiten en naar Petra, Maaike en Henk.
Buiten in het zonnetje praten we bij en komen tot de conclusie dat het eigenlijk redelijk makkelijk is gegaan en zonder blessures in een tijd die voor mij nu waanzinnig mee valt. Als ik redelijk vlot bijgekomen ben, bel ik met Tjitske. We hebben het weer geflikt met z'n allen. Een volgende keer ben jij er ook weer bij...
               LUCTOR  ET  EMERGO !   betekenis
Op de facebooksite "Lopen in Zeeland" staat een schitterende filmimpressie (speakers aan) over dit topweekend.